درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی پنجم
درس 10: در ساحل دجله
دو روز است که به سامرا آمدهایم؛
در این دو روز، چند نوبت مرقد شریف امام هادی و امام حسن عسکری علیهماالسّلام را زیارت کرده، و در صحن با صفایشان نماز خواندهایم و حالا کنار رود پر خروش دجله آمدهایم تا در ساحلش قدم بزنیم.
پدرم با دقّت به دو طرف دجله نگاه میکند و به افقهای دور چشم میدوزد و بعد سرش را تکان میدهد: «نه! هیچ نشانی از آن شکوه شاهانه نمیبینم!»
من که از کنجکاوی پدرم تعجّب کردهام، میپرسم: «منظور شما چیست؟ به دنبال چه میگردید؟»
«قصرهای حاکمان عبّاسی! هر چه جستوجو میکنم، نشانی از آنها نمیبینم».
پدرم به کتابی که در دست دارد، اشاره میکند و ادامه میدهد:
«در این کتاب خواندهام که سامرا پنجاه و پنج سال پایتخت حاکمان عبّاسی بوده است. حاکمان و فرزندانشان و درباریان آنها قصرهای زیادی در کنار دجله داشتهاند؛ قصرهایی به هم پیوسته و تو در تو در دو سوی ساحل دجله! کاخهایی آراسته و پر از نقش و نگار با وسایل گران قیمت و سفرههای رنگارنگ... .
امّا الان هیچ نشانی از آنها نیست! »
من هم مانند پدرم با کنجکاوی به اطراف دجله نگاه میکنم و به زمینهای خالی چشم میدوزم!

در این هنگام پدرم با دست به گنبد امام هادی و امام حسن عسکری علیهماالسّلام اشاره میکند و میگوید:
«بنی عبّاس با آن همه قدرت و ثروت فراموش شدند و کسی از آنها به نیکی یاد نمیکند، ولی مرقد نورانی امام هادی و فرزند عزیزش را ببین؛ زائران مثل پرستو از همه جای دنیا عاشقانه به سویشان پر میکشند.»
کنار دجله مینشینیم. غرق تماشای آبهای خروشان میشوم. حرفهای پدرم مرا به فکر فرو میبرد. با خودم میگویم هر طور شده باید بفهمم که چرا امام هادی و فرزند عزیزش امام حسن عسکری علیهماالسّلام این قدر مورد توجّه مردم هستند ولی حاکمان عبّاسی فراموش شدهاند.
کتابی را که پدرم با خود به همراه دارد میگیرم و به سوی حرم راه میافتیم.
وارد صحن میشویم و سلام میدهیم.
من در گوشهای از صحن مینشینم و با علاقه و اشتیاق کتاب را ورق میزنم. کتابی است دربارهی تاریخ زندگی امام هادی علیهالسّلام و داستانهای زندگی ایشان.
هر چه بیشتر میخواندم، علاقهام به این امام عزیز بیشتر میشد.
چه انسان بزرگ و بی نظیری!
در روزگاری که حاکمان ستمگر، حقّ مردم را پایمال میکردند و در قصرهای با شکوهشان سفرههای رنگارنگ میانداختند و خزانههایشان را از سکّههای طلا لبریز میکردند، خانهی سادهی امام هادی علیه السّلام تنها نقطهی امید مردم بود.
برایم بگو (صفحه 75 کتاب درسی)
کدام قسمت این درس را بیشتر دوست داشتی؟ چرا؟
امام (ع) با همهٔ سختیها و رنجها از راهنمایی و ارشاد مردم دست برنداشت و از راه دیدارهای مخفیانه و نامه نگاری با مردم ارتباط داشت و آنها را از هدایت دلسوزانهٔ خویش بهرهمند میساخت. زیرا امام (ع) بسیار مهربان و دلسوز برای امت خود میباشد.
بررسی کنید (صفحه 76 کتاب درسی)
با توجّه به متن درس، چند نمونه از ویژگیهای امام هادی علیه السّلام را بنویسید. در سن نوجوانی امام و پیشوای مردم بود - باهوش و با استعداد - بسیار مهربان - دلسوز مردم
دوست دارید کدام یک از این ویژگیها را شما هم داشته باشید؟ به عهده دانش آموز
ایستگاه فکر (صفحه 76 کتاب درسی)
مجری اخبار اعلام کرد: «قهرمان گلستانی، مدال پاراالمپیک خود را به زلزله زدگان غرب کشور اهدا کرد.»
به نظر شما این رفتار با کدام یک از داستانهای درس ارتباط دارد؟ دادن گله گوسفندان به مردم نیازمند
خاطرهگویی (صفحه 76 کتاب درسی)
این سخن از امام هادی علیه السّلام را بخوانید.
به جای اینکه برای عدم موفّقیتهای گذشته حسرت و اندوه بخوری، با داشتن تصمیم و ارادهی قوی، آنها را جبران کن.
آیا شما خاطرهای در این باره دارید؟ آن را در کلاس برای دوستانتان تعریف کنید.
گفتوگو کنیم (صفحه 77 کتاب درسی)
از این نوشته، چه برداشتی دارید؟ با دوستانتان در گروه گفت وگو کنید.
چه دوران سخت و خفقانی بود!
متوکِّل، مرقد امام حسین علیه السّلام، جدّ بزرگ امام هادی علیه السّلام را تخریب کرد؛ عدّهی زیادی از نسل پیامبر و دوستان ایشان را به زندان انداخت؛ به شاعران پول زیادی میداد تا در شعرهای خود به امامان بیاحترامی کنند؛ بیتالمال مسلمانان را صرف خوشگذرانی خود میکرد و دائماً امام هادی علیه السّلام را مورد آزار و اذیت قرار میداد. ولی امام که نوجوانی بیش نبود با توکّل به خداوند از تلاش و راهنمایی مردم دست برنداشت.
کامل کنید (صفحه 77 کتاب درسی)
- ای امام مهربانم! شما وقتی میفهمیدی یکی از دوستانت مشکلی دارد یا به چیزی نیاز دارد حتما او را یاری میکردید و نیازش را بر طرف مینمودید.
- با اینکه دشمنانت دوست نداشتند شما با مردم مردم ارتباط داشته باشید ولی شما مخفیانه با مردم ارتباط داشته و آنها را هدایت و راهنمایی مینمودید.
- دوست دارم من هم مانند شما مهربان و یاور نیازمندان باشم.
- ای کاش در آن روزها پیش شما بودم و شما بودم و شما را یاری میکردم.
بگرد و پیدا کن (صفحه 78 کتاب درسی)
کدام یک از خانههای جدول زیر با یکدیگر مرتبط است؟ آنها را یک رنگ کنید.

نام پدر: امام جواد علیهالسّلام
نام فرزند: امام حسن عسکری علیهالسّلام
محل شهادت: سامرا
خلیفهٔ ستمگر: متوکل
یکی از شاگردان: عبدالعظیم حسنی
امام دهم: امام هادی علیهالسّلام
با خانواده (صفحه 78 کتاب درسی)
تاریخ تولّد و شهادت امام هادی علیه السّلام را از روی تقویم پیدا کنید و آن را در اینجا بنویسید.
روز تولّد: 15 ذیالحجه سال 212 ه.ق
روز شهادت: سوم رجب سال 254 ه.ق